De Jager en Andere v Absa Bank Bpk

• Jurisdiction: South Africa
• Court: Supreme Court of Appeal
• Judge: Smalberger AR, Harms AR, Olivier AR, Scott AR en Melunsky Wn AR
• Judgment Date: 29 September 2000
• Citation: 2001 (3) SA 537 (SCA)
• Hearing Date: 04 September 2000
• Docket Number: 303/98
• Counsel: F du Toit SC (bygestaan deur C van Jaarsveld) namens die appellante. H B Smalberger SC (bygestaan deur H T Venter) namens die respondent.

Smalberger AR:

[1] In hierdie appèl ontstaan die vraag of 'n onderneming deur 'n J

Smalberger AR

skuldenaar teenoor sy skuldeiser om hom nie op verjaring te beroep nie nadat die onderliggende skuld reeds deur A verjaring uitgewis is, regsgeldig is.

[2] Kragtens verskeie skriftelike waarborge het die appellante borg gestaan teenoor die respondent vir die skuld van 'n vennootskap, D B Boerdery. Gedurende 1995 was daar onderhandelinge tussen die respondent en die appellante, verteenwoordig deur hulle prokureur, aangaande D B Boerdery se beweerde uitstaande skuld en die B appellante se borgskap met betrekking daartoe.

[3] In die loop van die onderhandelinge het die appellante se prokureur te kenne gegee dat die appellante bereid sou wees om 'n onderneming aan die respondent te gee om nie 'n verweer van verjaring te opper nie. Na aanleiding daarvan het die appellante 'n C skriftelike onderneming te dien effekte (die onderneming), wat opgestel is deur die respondent, op 20 November 1995 geteken en deur middel van hulle prokureur aan die respondent terugbesorg.

[4] Die onderneming lui soos volg: D

'Aangesien daar 'n dispuut bestaan tussen ABSA Bank Bpk handeldrywend as Volkskas Bank (''die bank'') en D B Boerdery Vennootskap (''die skuldenaar'') in verband met rekeningnommer 1920-131-545 (''die rekening''); en

Aangesien die borge hieronder vermeld in hulle hoedanighede as borge aanspreeklik is teenoor die bank vir die skuldenaar se verpligtinge teenoor die bank; en E

Aangesien die bank, die skuldenaar en die borge in die proses is om die dispuut te probeer bylê en die aangeleentheid te skik; en

Aangesien die skuldenaar en die borge, ten einde verdere onderhandelinge te fasiliteer, bereid is om 'n onderneming aan die bank te gee om nie in enige verrigtinge ten gevolge van die dispuut of in verband met die rekening, die verweer van verjaring te opper nie; F

Nou derhalwe onderneem ons, Abraham Johannes de Jager (Jnr), Meyer Gabriël de Jager, Petrus Johannes de Jager en Awie de Jager (Edms) Bpk (''die borge'') en D B Boerdery Vennootskap hiermee onvoorwaardelik en onherroeplik teenoor die bank om nie die verweer van verjaring in enige geregtelike verrigtinge wat tussen die bank en die skuldenaar en/of die borge en die bank mag plaasvind, teenoor die bank as verweer te opper nie en doen die borge en die skuldenaar hiermee G onvoorwaardelik en onherroeplik afstand van enige reg wat die borge of enige een van hulle of die skuldenaar mag hê of mag verkry om die verweer van verjaring aldus te opper.'

[5] Die skikkingsonderhandelinge het blykbaar misluk en in Julie 1996 het die respondent 'n dagvaarding teen die appellante uitgereik waarin hulle as borge aangespreek is vir die beweerde skuld H van D B Boerdery ten opsigte van laasgenoemde se lopende bankrekening.

[6] Die appellante het 'n spesiale pleit van verjaring teen die dagvaarding afgelewer. Die spesiale pleit is daarop gegrond dat enige debietsaldo op die rekening gedurende November 1991 opeisbaar geword het, dat die respondent se dagvaarding eers gedurende 1996 aan die I appellante beteken is en dat D B Boerdery se beweerde skuld aan die respondent en enige aksessore aanspreeklikheid van die appellante gevolglik ingevolge die bepalings van die Verjaringswet 68 van 1969 (die Wet) deur verjaring uitgewis is. J

Smalberger AR

[7] Die respondent het hierop gerepliseer en op die appellante se onderneming om nie 'n verweer van verjaring te opper, A gesteun. In hulle dupliek het die appellante erken dat hulle die onderneming gegee het, maar het aangevoer dat dit geskied het nadat die beweerde skuld reeds deur verjaring uitgewis is. Vervolgens het hulle gepleit dat die onderneming B

'nie die gevolg [het] om verweerders [appellante] se beweerde skuld aan die eiser [respondent] te laat herleef nie, alternatiewelik is sodanige onderneming contra bonos mores, alternatiewelik teen die openbare belang en derhalwe...