Grobbelaar v Scheepers

• Jurisdiction: South Africa
• Judgment Date: 23 April 1976
• Citation: 1976 (3) SA 168 (T)

Grobbelaar v Scheepers
1976 (3) SA 168 (T)

1976 (3) SA p168

Citation	1976 (3) SA 168 (T)
Court	Transvaalse Provinsiale Afdeling
Judge	Myburgh R
Heard	March 30, 1976
Judgment	April 23, 1976

Flynote : Sleutelwoorde C

Verkoop — Huurkoop — Wet 36 van 1942 — Skriftelike kontrak vir die verkoop van 'n besigheid — Bepaling daarin dat koper 'onderneem om 'n huurkoopooreenkoms met M maatskappy ten opsigte van sekere rakke in winkel' aan te gaan — Bepaling strydig met art. 6 (1) (a) van D Wet en van nul en gener waarde — Art. 6 (1) (a) nie beperk tot slegs 'n huurkoopkontrak tussen die partye tot 'n ooreenkoms nie maar het wel betrekking op 'n huurkoopkontrak met 'n derde.

Headnote : Kopnota

Eiser en verweerder het 'n skriftelike koopkontrak vir die verkoop van eiser se E winkelbesigheid aan verweeder aangegaan. Klousule 2 van die koopkontrak het bepaal dat 'die koper onderneem om 'n huurkoopooreenkoms... met (die M maatskappy) ten opsigte van sekere rakke in die winkel...' aan te gaan. In 'n aksie deur eiser gebaseer op klousule 2 van die koopkontrak het die verweerder 'n punt in limine geopper, dat die klousule strydig met artikel 6 (1) (a) van die Wet op Huurkoop, 36 van 1942, was en derhalwe ongeldig was.

Beslis, dat klousule 2 van die koopkontrak strydig met artikel 6 (1) (a) van Wet 36 F van 1942 was.

Beslis, verder, dat klousule 2 van nul en gener waarde was en 'n eis kon dus nie daarop gebaseer word nie.

Beslis, verder, dat artikel 6 (1) (a) nie die beperkte betekenis gegee moes word dat dit sou dui net op die ooreenkoms tussen die partye tot 'n kontrak wat tussen hulleself 'n huurkoopkontrak wou aangaan nie en dat die artikel nie betrekking op 'n huurkoopkontrak met 'n derde het nie.

Flynote : Sleutelwoorde

Sale — Hire-purchase — Act 36 of 1942 — Written contract for the sale of a business — Term therein that purchaser 'undertakes (to conclude) a hire-purchase G agreement with M company in respect of certain shelves in the shop' — Term in conflict with sec. 6 (1) (a) of Act and of no force and effect — Sec. 6 (1) (a) not limited only to hire-purchase agreements between the parties to an agreement but refers also to a hire-purchase agreement with a third person.

Headnote : Kopnota

Plaintiff and defendant had entered into a written deed of sale for the sale of plaintiff's H shop business to defendant. Clause 2 of the deed of sale provided that 'the purchaser undertakes to conclude a hire-purchase agreement with the M company in respect of certain shelves in the shop'. In an action by plaintiff founded on clause 2 of the deed of sale the defendant raised a point in limine that the clause was in conflict with section 6 (1) (a) of the Hire-Purchase Act, 36 of 1942, and was therefore invalid.

Held, that clause 2 of the deed of sale was in conflict with section 6 (1) (a) of Act 36 of 1942.

Held, further, that clause 2 was of no force and effect and an action could therefore not be founded thereon.

1976 (3) SA p169

Held, further, that section 6 (1) (a) should not be given the restricted meaning that it points only to the agreement between the parties to a contract who want to enter into a hire-purchase agreement between themselves and that the section has no reference to a hire-purchase agreement with a third person.

Case Information

Beredenering op 'n punt in limine in 'n verhooraksie. Die aard A daarvan blyk uit die redes vir uitspraak.

P. J. Schabort, namens die eiser.

J. M. C. Smit, namens die verweerder.

Cur. adv. vult. B

Postea (April 23).

Judgment

Myburgh, R.:

Die saak is op die rol vir verhoor. Die dag voor die verhoor, egter, het die verweerder die eiser laat weet dat by die verhoor 'n punt in limine geopper sal word dat die C klousule in die geskrewe ooreenkoms waarop eiser se eise gebaseer is onwettig is omrede die bepalings van art. 6 (1) (a) van die Wet op Huurkoop, 36 van 1942. Dit was nie betwis nie dat die verweerder, sonder om onwettigheid spesifiek te pleit, geregtig is om die punt in limine te opper. Die beweerde onwettigheid is die enigste aangeleentheid wat voor my dien.

Die beweerde onwettigheid kom volgens die pleitstukke só ter D sprake. Op 9 September 1972 het eiser sy algemene handerlaarsbesigheid, bekend as Boshoek Stores, aan die verweerder per geskrewe ooreenkoms verkoop. Die verkoping het ingesluit klandisie, die waarde van alle voorrade, ameublement en toebehore wat sekere Shelvit rakke ingesluit het. Die dispuut tussen die partye gaan net oor hierdie rakke. Die E tersaaklike bepalings in die koopakte is die volgende:

'1.

Die verkoper stem in om te verkoop aan die koper, wie hiermee koop, die algemene handelaarsbesigheid alom bekend as Boshoek Stores teen die koopprys van R3 000 synde vir klandisiewaarde, plus die waarde van alle voorrade wat oorgeneem moet word deur die koper teen die kosprys soos...